Liście PDF Drukuj E-mail
Wpisał surawka   
czwartek, 15 grudnia 2011 12:29

 

Rozpoznawanie oraz zbiory jadalnych i leczniczych roślin w dzikich (i mniej dzikich) miejscach

by "Wildman" Steve Brill

Fragment z książki :Liście

Tłumaczenie: Karolina Abramowicz

Widzisz więcej liści podczas swoich spacerów niż jakiejkolwiek innej części rośliny, tak więc zrozumienie ich polepszy twoje doświadczenia na wolnym powietrzu. Liście zawierają tylko siedem komórek ,a światło słoneczne wykorzystują wydajniej niż cokolwiek innego co udało nam się wynaleźć tworząc sieć spożywczą. Liście mogą przybierać kształt owalny, eliptyczny, stożkowy, lancowaty, strzelisty i wiele innych. Mogą być włochate albo łyse, smaczne, gorzkie, gryzące albo trujące. Ich zróżnicowane kształty i formy odzwierciedlają złożoność przystosowanych rozwiązań na środowiskowe wyzwania: muszą borykać się z srogą pogodą, głodnymi wegetarianami i innymi roślinami rywalizującymi o światło słoneczne i wystawiającymi możliwie jak największą swoją powierzchnię na słońce.

Dlaczego więc rośliny z największymi liśćmi nie zawsze wygrywają? W tropikach, gdzie klimat jest stosunkowo jednolity, często im się to udaje. Jednakże nie istnieją korzyści z chowania liści w cień, dlatego małe liście często funkcjonują lepiej. Dalej od równika, gdzie pogoda jest bardziej zróżnicowana, duże liście są obciążeniem. Wichury burzowe mogą je rozerwać na strzępy. Tak więc dziel częściowo liście na płaty albo segreguj je całkowicie na złożone liście.

Co możesz stwierdzić patrząc na jeden liść złożony lub kilka nie podzielonych liści prostych? Dla liści drzew to proste: liście pochodzą z pączków listnych formujących się poprzedniego lata. Liść prosty ma już w tym czasie przyszłoroczny pączek na gałązce, obok łodygi. Podgromada liścia złożonego nie posiada pączka tuż przy podstawie łodygi, ponieważ żaden nowy liść nie urośnie tam w następnym roku.

Istnieją dwa rodzaje liści złożonych :dłoniaste- liście złożone posiadają unerwienie, które wyłania się z centralnej części liścia, tak jak palce wyłaniają się z twojej dłoni. Pierzaste- liście złożone, których unerwienie wyłania się wzdłuż osi, tak jak pióro ułożone na ptasim ogonie.

Niektóre leśne rośliny mają podwójnie złożone liście. Te liście ,jak również pączki, które je tworzą, są ogromne. Małe liście proste zazwyczaj rozwijają się z najmniejszych pączków.

Kształt liścia stanowi zasadniczą podstawę do rozpoznawania roślin. Liście, które występują parami (podwójne)nazywamy przeciwległymi (przeciwstawnymi). Natomiast liście pojedyncze nazywamy przemiennymi. Liście, które otaczają łodygę są spiralne. Aby określić kształt liścia, nie parz na najnowszą narośl, ponieważ ta część gałązki, która oddziela przeciwległe liście, mogła nie mieć wystarczającej ilości czasu by się rozwinąć. Patrz więc na starsze liście.

Nie daj się oszukać przez rośliny mające inaczej wyglądające liście w jednym miejscu, a jeszcze inne w pozostałych miejscach. Patrz więc na kilka części rośliny. Zawsze badaj wiele przykładów występujących w przyrodzie aby dobrze zrozumieć jej funkcjonowanie.

Kolejny ważny etap kształtowania się liścia (?basal rosette?) jest wówczas gdy liście wyłaniają się z ziemi w wspólnym kierunku tworząc postać okrągłego pęku liści skupionych w centralnym punkcie. Wiele roślin uzyskuje taką postać podczas zimnej pogody. Inne wymagają warunków, w których nie byłoby wyższych roślin zasłaniających ich fragmenty i utrudniających bezpośredni dostęp do światła słonecznego Jeden z moich pierwszych artykułów do gazety był o roślinach zimnolubnych i ?basal rosette? (wczesna postać równomiernego pęku liści). Redaktor konsekwentnie zmieniał pisownie ?basal? na ?basil?( bazylia) pozostawiając czytelników zastanawiających się gdzie znajdą przepis na sos do spaghetti.

Zęby są kolejnym aspektem, który pomoże ci rozpoznać rośliny, ponieważ niektóre liście mają ząbkowate brzegi.

Przymocowanie liści do reszty rośliny wyznacza dalsze różnice. Niektóre łodygi są długie, inne krótsze. Niektóre, jak u winged sumac?a ,mają kielichowe brzegi . Te łodygi nazywamy skrzydłowymi.

Niektóre liście nie mają łodyg. Liście, które częściowo otaczają trzon rośliny, ściskają ją. Kiedy nasada liścia otacza ten trzon, wygląda to tak jakby trzon przekłuwał liścia.

Powyższe rozróżnienia są dla szerokiej gamy liści, które nie są liśćmi drzew iglastych. Igły, które są wąskie, występują w innych kształtach i w innym układzie.


Poprawiony: sobota, 24 grudnia 2011 00:57