header
6. UMIARKOWANE NIEDOBORY B12: PODWYŻSZONE POZIOMY HOMOCYSTEINY b12 PDF Drukuj E-mail
Wpisał surawka   
piątek, 16 grudnia 2011 13:24

6. UMIARKOWANE NIEDOBORY B12: PODWYŻSZONE POZIOMY HOMOCYSTEINY cz1

http://www.veganhealth.org/b12/hcy

 

Streszczenie: Wegetarianie nie wzbogacający własnej diety, witaminą B12 mają tendencję do podwyższonych poziomów homocysteiny. Podwyższone poziomy homocysteiny, najprawdopodobniej powodują przypadki przedwczesnej śmierci, choroby serca, wylewy oraz poronienia. Homocysteina może również przyczynić się do rozwoju choroby Alzheimera, defektów cewy nerwowej, pewnych schorzeń oczu. Wegetarianie konsumujący artykuły spożywcze, wzbogacone witaminą B12 lub tabletki podjęzykowe itp. w ilościach 5-100 ?g/dziennie są w stanie zminimalizować jakiekolwiek problemy związane z podniesionymi poziomami homocysteiny, wynikłymi z uprzednio, słabej podaży witaminy B12.

 

Wprowadzenie
Większość wegan jest najprawdopodobniej świadoma, potrzeby korzystania z wiarygodnych źródeł witaminy B12, aby zabezpieczyć się przed uszkodzeniami nerwów wynikłych z ostrych jej niedoborów. Istnieją również problemy z umiarkowanymi niedoborami witaminy B12, szczególnie demencja. Niektóre z tych problemów są związane z podniesionymi poziomami homocysteiny podczas gdy inne nie muszą być. Ponieważ niski status witaminy B12 i podwyższone poziomy homocysteiny normalnie występują razem, jest zatem trudno oddzielić jedno od drugiego.

 

Homocysteina - wprowadzenie

Metionina jest aminokwasem niezbędnym otrzymywanym z białek pochodzących z naszej diety. Część metioniny jest przetwarzana na homocysteinę. Organizm przekształca większość homocysteiny z powrotem do metioniny z pomocą witaminy B12. Jeżeli w organizmie występuje niedobór witaminy B12, poziomy homocysteiny będą wzrastać ponieważ wspomniana przemiana nie będzie zachodzić.

 

Utrzymując homocysteinę na poziomach związanych z niskim współczynnikami chorób wymaga zarówno odpowiedniej ilości witaminy B12 jak i kwasu foliowego. Obniżony status witaminy B6może również powodować podwyższenie poziomów homocysteiny u niektórych osób.

Normalne poziomy homocysteiny, w osoczu krwi, wynoszą 2,2 - 13,2 ?mol/L [2]. Poziomy homocysteiny, w typowej zachodniej populacji, wynoszą ok. 12 ?mol/L [3]. Nie jest jeszcze jasne, jaki jest idealny poziom homocysteiny, ale poziomy poniżej 10 ?mol/L wydają się powodować najmniejsze szkody.

 

Homocysteina u wegetarian.

U większości nie-wegetarian z podwyższonymi poziomami homocysteiny, kwas foliowy jest większym problemem niż witamina B12. Diety wegetariańskie są zazwyczaj bogate w kwas foliowy, podwyższone poziomy homocysteiny u wegetarian są zwykle spowodowane niskim poborem witaminy B12 (Zobacz: Roślinne źródła kwasu foliowego) .

 

Do tej pory, przeprowadzono 14 badań uwzględniających poziomy homocysteiny u wegetarian. Uzyskane wyniki są zgodne: Gdy wegetarianie nie suplementują diety witaminą B12 poprzez artykuły spożywcze o nią wzbogacone lub poprzez suplementy, u nich poziomy witaminy B12 stopniowo opadają, natomiast poziomy homocysteiny stają się wyższe niż u nie-wegetarian, odwrotnie proporcjonalne do poziomów witaminy B12 [5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18]. Wyniki są wyraźniejsze dla wegan, jest również prawdą dla lakto-owo-wegetarian. W tych badaniach, przeciętne poziomy homocysteiny u wegan wahały się w przedziale 14-20 ?mol/L, w porównaniu do nie-wegetarian, 8-12 ?mol/L.

 

W przeciwieństwie do badań z 1998 roku przeprowadzonych na weganach pobierających 500 ?g/dziennie witaminy B12, przez okres dwóch miesięcy, stwierdzono że poziomy homocysteiny były poniżej 5 ?mol/L [5]. Badania z 1999 roku, na weganach pobierających przeciętnie 5,6 ?g/dziennie witaminy B12, u nich poziom homocysteiny wynosił 7,9 ?mol/L, trochę mniej niź u nie-wegetarian [6].

 

Innymi słowy, weganie którzy zapewnili sobie wiarygodne źródła witaminy B12 powinni mieć idealne poziomy homocysteiny, inne rzeczy były jednakowy tj. wystarczające ilości kwasu foliowego w diecie oraz rodzaj genetycznego upośledzenia, który występuje u 5-25% ludzi, co wymaga zwiększonych dawek kwasu foliowego w diecie (więcej informacji: artykuł pochodzący z Instytutu im. Linusa Paulinga, Folate: Genetic variation in folate requirements).

 

Homocysteina a choroby sercowo-naczyniowe

W latach 1990-tych i 2000-cznych homocysteinę podejrzewano o powodowanie uszkodzeń nerwów i naczyń krwionośnych.

 

Liczne badania przekrojowe potwierdziły powiązania pomiędzy homocysteiną a wcześniejszą śmiercią. Badania z 1999 roku w Stanach Zjednoczonych [19] oraz z Izraela [20] badania z 2001 z Norwegii [22] we wszystkich tych badaniach stwierdzono statystycznie istotny wzrost śmiertelności wśród ludzi z podniesionymi poziomami homocysteiny w zakresie 14-15 ?mol/L.

 

Wcześniejsze zejścia śmiertelne powiązane z homocysteiną od dawna podejrzewano, że to głównie z powodu wzrostu chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie wylewów do mózgu. W 2012 roku dwa badania przekrojowe w których badano homocysteinę i choroby sercowo-naczyniowe, stwierdzono wzrost ryzyka tych schorzeń wraz z podniesieniem poziomów homocysteiny [23, 24], podobnie jak to zrobiono w 2008 roku, w meta-analizie badawczej w oparciu o 24 kohorty [45]. W analizie badawczej z 2006 roku [38] stwierdzono, że zmniejszenie wskaśnika śmierci spowodowanego wylewem do mózgu w obu krajach tj. Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, zeszło się w czasie z dodawaniem do artykułów spożywczych kwasu foliowego.

 

Niedawno, w 2009 roku grupa badaczy z Pierwszego Oddziału Kardiologii z Athens University Medical School w Grecji napisała:

Obecnie jest szeroko akceptowane, że na poziomie komórkowym, (homocysteina) wywiera szkodliwy wpływ na ściany naczyń, a szczególnie na ściany komórek endotelium, poprzez zmniejszenie dostępności tlenku azotu, wzmaga stres oksydacyjny poprzez zapoczątkowanie wielu pro-arteriogenicznych mechanizmów [52].

W tym samym czasie badania kliniczne z zastosowaniem kwasu foliowego, witaminy B12 oraz witaminy B6 obniżające poziomy homocysteiny u pacjentów, w większości zawodziły a odniesieniu do jakichkolwiek korzyści dla chorób serca [29,49,50,53-57], chociaż wpływały korzystnie na zapobieganiu wylewów do mózgu [28,58-60].

 

W 2010 roku Clarke i inni [62] opublikowali meta-analizę badań klinicznych terapii obniżającej poziomy homocysteiny, po przeprowadzeniu wielu innych analiz, stwierdzili, że nie istnieje dowód a nawet przesłanka, że obniżając poziomy homocysteiny zmniejszy się ryzyko przypadków sercowo-naczyniowych, włącznie z udarami muzgu, nawet w badaniach z bardzo silnym obniżeniem poziomów homocysteiny przeciągu pięciu lat.

 

W 2013 roku, Cochrane Collaboration przeprowadził meta-analizę 12 badań klinicznych [63]. Interwencja w obniżaniu poziomów homocysteiny nie zmniejszyła w znaczący sposób schorzeń serca, wylewów do mózgu lub wypadków śmiertelnych (chociaż w przypadku wylewów do mózgu wyniki były bliskie wartości statystycznie istotnej, wskaźnik ryzyka wynosił 0.91, w przedziale 0,81-1,0). Biorąc pod uwagę wstępną interwencję (zapobieganie tych przypadków wśród ludzi, którzy jeszcze tego nie mieli}, badacze uważają, że konieczne jest przeprowadzenie więcej badań aby obalić tezę o 20% lub więcej, zmniejszeniu tego ryzyka.

 

W 2012 roku przeprowadzono losowe, przekrojowe badania z próbą ślepą, w celu zbadania wpływu suplementów z witaminą B12 na markery schorzeń sercowo-naczyniowych wśród wegetarian (w większości lakto-owo-wegetarian) [1]. Badania przeprowadzono w Hong Kongu, w badaniach wzięło udział 50 wegetarian, dwie osoby były weganami. Dwanaście osób (24%) miało poziomy witaminy B12 w osoczu na poziomie 203-406 pg/mL 35 osób (70%) miało poziomy witaminy B12 poniżej 203 pg/mL. Po okresie 12 tygodni podawania 500 ?g witaminy B12 dziennie, przepływ krwi poprawił się w przeciwieństwie do placebo. Pozytywne efekty wydają się, że są bardziej skorelowane z poprawą statusu witaminy B12 niż z obniżeniem poziomów homocysteiny.

 

W odniesieniu do schorzeń sercowo-naczyniowych, jest nadal możliwe, że witamina B12 może na dłuższą metę zapobiegać uszkodzeniom zwłaszcza wśród wegan, a najwięcej korzyści odnosi się do zapobiegania wylewom do mózgu, chociaż nie jest to tak bardzo niepokojące jak to było poprzednio.

 

Demencja

Dwa przeglądy literatury z roku 2000 [64,65] w których stwierdzono, że osoby z chorob! Alzheimera wykazują podniesione poziomy homocysteiny, podniesione poziomy kwasu metylomalonowego (metabolit wskaźnikowy na niski status witaminy B12) niskie poziomy witaminy B12 w osoczu lub niskie poziomy kwasu foliowego. W meta-analizie z 2009 roku w badaniach perspektywicznych [67] stwierdzono podniesione poziomy homocysteiny powiązane ze zwiększonym ryzykiem choroby Alzheimera. W niektórych przypadkach, demencja z powodu niedoborów witaminy B12 (co samo w sobie jest niepokojące) mogła być mylnie zdiagnozowana jako choroba Alzheimera [68]. Jakkolwiek, te dane mogą być w pewien sposób wymieszane [66].

 

W 2008 roku w meta-analizie dotyczącej suplementacji witaminami z grupy B na funkcje poznawcze, stwierdzono niewielkie korzyści dla ludzi u których już stwierdzono demencję, ale rzeczywiście poprawiły się funkcje poznawcze wśród osób starszych u których stwierdzono podniesione poziomy homocysteiny, ale u których nie stwierdzono demencji [69]. Inne badania z 2008 roku odnośnie suplementacji witaminami z grupy B nie spowodowały obniżenia funkcji poznawczych u osób z małym lub średnim zaawansowaniem choroby Alzheimera [70].

 

W badania z 20111 roku przeprowadzonych przez Chicago Health and Aging Project [71] stwierdzono, że niski status witaminy B12 u osób w podeszłym wieku jest często pomijany poprzez pomiary jedynie zawartości witaminy B12 w osoczu. Stwierdzono, że poziomy kwasu metylo-malonowego (MMA) mogą wpływać na funkcje poznawcze poprzez zmniejszenie pojemności tkanki mózgowej, podczas gdy efekt podniesionych poziomów homocysteiny na funkcje poznawcze może być spowodowany wzrostem intensywności istoty białej oraz wylewom do mózgu.

 

W badaniach z 2013 roku przeprowadzonych przez badaczy z Uniwersytetu w Oksfordzie, stwierdzono, że leczenie witaminami z grupy B znacząco zmniejszyło atrofię mózgu, wśród osób w podeszłym wieku, wystawionych na ryzyko demencji oraz z poziomami homocysteiny ponad 11 ?mol/L, w przeciągu dwóch lat [73]. Badacze uważają, że suplementacja witaminą B12 (500 ?g/dziennie) była głównym czynnikiem w zapobieganiu atrofii. U niektórych autorów biorących udział w tych badaniach, stwierdzono sprzeczność interesów, ponieważ do nich należą patenty do niektórych rodzajów terapii z witaminami z grupy B.

 

Raport badawczy z 2002 roku pochodzący z badań Oxford Vegetarian Study [72] tam stwierdzono, że ogólna śmiertelność była taka sama pomiędzy wegetarianami i nie-wegetarianami, to u wegetarian występował 2,2 razy większy wskaźnik śmiertelności spowodowany schorzeniami psychicznymi i neurologicznymi (ale te dane ledwie dochodzą do poziomu statystycznie istotnego}. Powyższe badania, niski pobór witaminy B12 wydaje się takie wyjaśnienie wyników uzyskanych wśród wegetarian.

 

Depresja

Istnieją dowody na to, że depresja jest często powiązana z niedoborami witaminy B12. Niektóre fakty sugerują, że niedobory witaminy B12 mogą odnosić się tylko do tkanki mózgowej. W takich przypadkach, potężne dawki witaminy B12 w postaci metylo-cobalaminy mogą być konieczne aby uzupełnić magazyn B12 w tance mózgowej.

 

Syd Baumel, wegański aktywista oraz publicysta naukowy z Winnipeg, Kanada napisał o tym opracowanie zatytułowane: A short in Time Saves Mind: Vitamin B12 and Depresion (zobacz w części drugiej: Szybko w czasie nasz umysł chronić da się: witamina B12 a depresja).

 

Defekty wrodzone

Kwas foliowy, pobierany kilka tygodni przed lub po zapłodnieniu, zmniejsza liczbę neurologicznych zwyrodnień u noworodków np. spina bifida (tylny rozszczep cewy nerwowej, tj. przyszły rdzeń kręgowy) co najmniej w czterech badaniach [39]. Skupiono się przede wszystkim na niedoborach kwasu foliowego, ale zainteresowano się również witaminą b12, która może być istotną częścią dla wegan.

 

Molloy i inni [44] (2009, Irlandia) przeprowadzono trzy oddzielne badania kontrolne, stwierdzając że kobiety, u których poziom witaminy B12 w osoczu, był poniżej 300 pg/mL, rodziły wyraźnie więcej dzieci z defektami cewy nerwowej.

 

Kirke i inni [41] {1993. Irlandia) przebadano poziomy kwasu foliowego i witaminy B12, u 328 ciężarnych kobiet. Wykazano wyraźną różnicę, pomiędzy poziomami witaminy B12 u kobiet, które urodziły dzieci z defektami cewy nerwowej (243 pg/mL B12) z kobietami, które rodziły zdrowe dzieci (296 pg/mL B12).

 

Afman i inni [42] (2001, Holandia) stwierdzili: niskie poziomy, szczególnie witaminy B12, podnosiły 5- krotnie ryzyko wrodzonej deformacji układu nerwowego u noworodków.

 

Wald i inni [43] (1996, Wielka Brytania) badania nad 135 kobietami, z których 27 urodziło dzieci z wadami układu nerwowego. U 27 kobiet stwierdzono średnie poziomy witaminy B12, o 38 pg/mL niższe, w pierwszym trimestrze ciąży niż grupa kontrolna. Jakkolwiek, po skorelowaniu z poziomami kwasu foliowego, nie stwierdzono niezależnych związków, pomiędzy witaminą B12, a wadami wrodzonymi układu nerwowego u noworodków.

 

Z drugiej strony, jestem świadomy jakichkolwiek raportów o defektach wrodzonych u noworodków wśród wegańskich kobiet z niedoborami witaminy B12, wydaje się że powinny być opublikowane w literaturze naukowej do tej pory, jeżeli były jakikolwiek problem.

 

Dbając o odpowiednie ilości witaminy B12 oraz kwasu foliowego, począwszy od kilku tygodni po zapłodnieniu, można zmniejszyć ryzyko wystąpienia wad wrodzonych układu nerwowego u noworodków.

 

Gęstość kości

Pobierając witaminę B12 jest również ważne dla gęstości tkanki kostnej. Dwa badania wiążą niski status witaminy B12 u wegetarian ze słabym stanem tkanki kostnej.

 

Po więcej informacji, proszę zapoznać się z artykułem na tema wapnia i witaminy D: Witamin B12 and Bone Mineral Density.

 

Jaki poziom witaminy B12 powinno się mieć?

W oparciu o dane z National Haelth and nutrition Examination Survey III, Selhub i inni [4] określili, że 300 pmol/L (405 pg/mL) jest wartością utrzymującą status homocysteiny na zdrowym poziomie. Takie poziomy można osiągnąć poprzez rekomendacje zawarte w tym opracowaniu. Czy weganie powinni sprawdzać poziomy witaminy B12 oraz poziomy homocysteiny?

Zobacz: 11. Czy powinno się okresowo sprawdzać status witaminy B12?

 

 

Teksty źródłowe: Umiarkowane niedobory witaminy B12

1. Kwok T, Chook P, Qiao M, Tam L, Poon YK, Ahuja AT, Woo J, Celermajer DS, Woo KS. Vitamin B-12 supplementation improves arterial function in vegetarians with subnormal vitamin B-12 status. J Nutr Health Aging. 2012;16(6):569-73.

2. Loehrer FM, Schwab R, Angst CP, Haefeli WE, Fowler B. Influence of oral S-adenosylmethionine on plasma 5-methyltetrahydrofolate, S-adenosylhomocysteine, homocysteine and methionine in healthy humans. J Pharmacol Exp Ther. 1997 Aug;282(2):845-50.

3. [No author.] Lowering blood homocysteine with folic acid based supplements: meta-analysis of randomised trials. Homocysteine Lowering Trialists' Collaboration. BMJ. 1998 Mar 21;316(7135):894-8.

4. Selhub J, Jacques PF, Dallal G, Choumenkovitch S, Rogers G. The use of blood concentrations of vitamins and their respective functional indicators to define folate and vitamin B12 status. Food Nutr Bull. 2008 Jun;29(2 Suppl):S67-73. Review.

5. Crane MG, Register UD, Lukens RH, Gregory R Cobalamin (CBL) studies on two total vegetarian (vegan) families. Vegetarian Nutrition. 1998; 2(3):87-92.

6. Haddad EH, Berk LS, Kettering JD, Hubbard RW, Peters WR. Dietary intake and biochemical, hematologic, and immune status of vegans compared with nonvegetarians. Am J Clin Nutr. 1999;70(suppl):586S-93S.

7. Mann NJ, Li D, Sinclair AJ, Dudman NP, Guo XW, Elsworth GR, Wilson AK, Kelly FD. The effect of diet on plasma homocysteine concentrations in healthy male subjects. Eur J Clin Nutr. 1999 Nov;53(11):895-9.

8. Mezzano D, Munoz X, Martinez C, Cuevas A, Panes O, Aranda E, Guasch V, Strobel P, Munoz B, Rodriguez S, Pereira J, Leighton F. Vegetarians and cardiovascular risk factors: hemostasis, inflammatory markers and plasma homocysteine. Thromb Haemost. 1999 Jun;81(6):913-7.

9. Mezzano D, Kosiel K, Martinez C, Cuevas A, Panes O, Aranda E, Strobel P, Perez DD, Pereira J, Rozowski J, Leighton F. Cardiovascular risk factors in vegetarians. Normalization of hyperhomocysteinemia with vitamin B(12) and reduction of platelet aggregation with n-3 fatty acids. Thromb Res. 2000 Nov 1;100(3):153-60.

10. Krajcovicova-Kudlackova M, Blazicek P, Kopcova J, Bederova A, Babinska K. Homocysteine levels in vegetarians versus omnivores. Ann Nutr Metab. 2000;44(3):135-8.

11. Refsum H, Yajnik CS, Gadkari M, Schneede J, Vollset SE, Orning L, Guttormsen AB, Joglekar A, Sayyad MG, Ulvik A, Ueland PM. Hyperhomocysteinemia and elevated methylmalonic acid indicate a high prevalence of cobalamin deficiency in Asian Indians. Am J Clin Nutr. 2001 Aug;74(2):233-41.

12. Herrmann W, Schorr H, Purschwitz K, Rassoul F, Richter V. Total homocysteine, vitamin b(12), and total antioxidant status in vegetarians. Clin Chem. 2001 Jun;47(6):1094-101.

13. Hung CJ, Huang PC, Lu SC, Li YH, Huang HB, Lin BF, Chang SJ, Chou HF. Plasma Homocysteine Levels in Taiwanese Vegetarians Are Higher than Those of Omnivores. J Nutr. 2002 Feb;132(2):152-158.

14. Bissoli L, Di Francesco V, Ballarin A, Mandragona R, Trespidi R, Brocco G, Caruso B, Bosello O, Zamboni M. Effect of vegetarian diet on homocysteine levels. Ann Nutr Metab. 2002;46(2):73-9.

15. Obeid R, Geisel J, Schorr H, Hubner U, Herrmann W. The impact of vegetarianism on some haematological parameters. Eur J Haematol. 2002 Nov;69(5-6):275-9.

16. Huang YC, Chang SJ, Chiu YT, Chang HH, Cheng CH. The status of plasma homocysteine and related B-vitamins in healthy young vegetarians and nonvegetarians. Eur J Nutr. 2003 Apr;42(2):84-90.

17. Herrmann W, Schorr H, Obeid R, Geisel J. Vitamin B-12 status, particularly holotranscobalamin II and methylmalonic acid concentrations, and hyperhomocysteinemia in vegetarians. Am J Clin Nutr. 2003 Jul;78(1):131-6.

18. Krivosikova Z, Krajcovicova-Kudlackova M, Spustova V, Stefikova K, Valachovicova M, Blazicek P, Nemcova T. The association between high plasma homocysteine levels and lower bone mineral density in Slovak women: the impact of vegetarian diet. Eur J Nutr. 2009 Oct 7.

19. Bostom AG, Silbershatz H, Rosenberg IH, Selhub J, D'Agostino RB, Wolf PA, Jacques PF, Wilson PW. Nonfasting plasma total homocysteine levels and all-cause and cardiovascular disease mortality in elderly Framingham men and women. Arch Intern Med. 1999 May 24;159(10):1077-80.

20. Kark JD, Selhub J, Adler B, Gofin J, Abramson JH, Friedman G, Rosenberg IH. Nonfasting plasma total homocysteine level and mortality in middle-aged and elderly men and women in Jerusalem. Ann Intern Med. 1999 Sep 7;131(5):321-30.

22. Vollset SE, Refsum H, Tverdal A, Nygard O, Nordrehaug JE, Tell GS, Ueland PM. Plasma total homocysteine and cardiovascular and non cardiovascular mortality: the Hordaland Homocysteine Study. Am J Clin Nutr. 2001 Jul;74(1):130-6.

23. No author listed. Homocysteine and risk of ischemic heart disease and stroke: a meta-analysis. JAMA. 2002 Oct 23-30;288(16):2015-22.

24. Wald DS, Law M, Morris JK. Homocysteine and cardiovascular disease: evidence on causality from a meta-analysis. BMJ. 2002 Nov 23;325(7374):1202.

26. Key TJ, Fraser GE, Thorogood M, Appleby PN, Beral V, Reeves G, Burr ML, Chang-Claude J, Frentzel-Beyme R, Kuzma JW, Mann J, McPherson K. Mortality in vegetarians and nonvegetarians: detailed findings from a collaborative analysis of 5 prospective studies. Am J Clin Nutr. 1999 Sep;70(3 Suppl):516S-524S.

28. Wang X, Qin X, Demirtas H, Li J, Mao G, Huo Y, Sun N, Liu L, Xu X. Efficacy of folic acid supplementation in stroke prevention: a meta-analysis. Lancet. 2007 Jun 2;369(9576):1876-82.

29. Bazzano LA, Reynolds K, Holder KN, He J. Effect of folic acid supplementation on risk of cardiovascular diseases: a meta-analysis of randomized controlled trials. JAMA. 2006 Dec 13;296(22):2720-6. (Abstract)

37. Loland KH, Bleie O, Blix AJ, Strand E, Ueland PM, Refsum H, Ebbing M, Nordrehaug JE, Nygard O. Effect of homocysteine-lowering B vitamin treatment on angiographic progression of coronary artery disease: a Western Norway B Vitamin Intervention Trial (WENBIT) substudy. Am J Cardiol. 2010 Jun 1;105(11):1577-84. Epub 2010 Apr 10.

38. Yang Q, Botto LD, Erickson JD, Berry RJ, Sambell C, Johansen H, Friedman JM. Improvement in stroke mortality in Canada and the United States, 1990 to 2002. Circulation. 2006 Mar 14;113(10):1335-43.

39. Refsum H. Folate, vitamin B12 and homocysteine in relation to birth defects and pregnancy outcome. Br J Nutr. 2001 May;85 Suppl 2:S109-13.

41. Kirke PN, Molloy AM, Daly LE, Burke H, Weir DG, Scott JM. Maternal plasma folate and vitamin B12 are independent risk factors for neural tube defects. Q J Med. 1993 Nov;86(11):703-8.

42. Afman LA, Van Der Put NM, Thomas CM, Trijbels JM, Blom HJ. Reduced vitamin B12 binding by transcobalamin II increases the risk of neural tube defects. QJM. 2001 Mar;94(3):159-66.

43. Wald NJ, Hackshaw AD, Stone R, Sourial NA. Blood folic acid and vitamin B12 in relation to neural tube defects. Br J Obstet Gynaecol. 1996 Apr;103(4):319-24.

44. Molloy AM, Kirke PN, Troendle JF, Burke H, Sutton M, Brody LC, Scott JM, Mills JL. Maternal vitamin B12 status and risk of neural tube defects in a population with high neural tube defect prevalence and no folic acid fortification. March 2, 2009. Pre-publication.

45. Humphrey LL, Fu R, Rogers K, Freeman M, Helfand M. Homocysteine level and coronary heart disease incidence: a systematic review and meta-analysis. Mayo Clin Proc. 2008 Nov;83(11):1203-12.

49. VITATOPS Trial Study Group. B vitamins in patients with recent transient ischaemic attack or stroke in the VITAmins TO Prevent Stroke (VITATOPS) trial: a randomised, double-blind, parallel, placebo-controlled trial. Lancet Neurol. 2010 Sep;9(9):855-65. Epub 2010 Aug 3.

50. Study of the Effectiveness of Additional Reductions in Cholesterol and Homocysteine (SEARCH) Collaborative Group, Armitage JM, Bowman L, Clarke RJ, Wallendszus K, Bulbulia R, Rahimi K, Haynes R, Parish S, Sleight P, Peto R, Collins R. Effects of homocysteine-lowering with folic acid plus vitamin B12 vs placebo on mortality and major morbidity in myocardial infarction survivors: a randomized trial. JAMA. 2010 Jun 23;303(24):2486-94.

52. Antoniades C, Antonopoulos AS, Tousoulis D, Marinou K, Stefanadis C. Homocysteine and coronary atherosclerosis: from folate fortification to the recent clinical trials. Eur Heart J. 2009 Jan;30(1):6-15. Epub 2008 Nov 23.

53. Ebbing M, Bleie O, Ueland PM, Nordrehaug JE, Nilsen DW, Vollset SE, Refsum H, Pedersen EK, Nygard O. Mortality and cardiovascular events in patients treated with homocysteine-lowering B vitamins after coronary angiography: a randomized controlled trial. JAMA. 2008 Aug 20;300(7):795-804.

54. Khandanpour N, Loke YK, Meyer FJ, Jennings B, Armon MP. Homocysteine and peripheral arterial disease: systematic review and meta-analysis. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2009 Sep;38(3):316-22. Epub 2009 Jun 27. Review. (Abstract)

55. Song Y, Cook NR, Albert CM, Van Denburgh M, Manson JE. Effect of homocysteine-lowering treatment with folic Acid and B vitamins on risk of type 2 diabetes in women: a randomized, controlled trial. Diabetes. 2009 Aug;58(8):1921-8. Epub 2009 Jun 2. (Abstract)

56. Bonaa KH, Njolstad I, Ueland PM, Schirmer H, Tverdal A, Steigen T, Wang H, Nordrehaug JE, Arnesen E, Rasmussen K; NORVIT Trial Investigators. Homocysteine lowering and cardiovascular events after acute myocardial infarction. N Engl J Med. 2006 Apr 13;354(15):1578-88. Epub 2006 Mar 12. (Abstract)

57. Albert CM, Cook NR, Gaziano JM, Zaharris E, MacFadyen J, Danielson E, Buring JE, Manson JE. Effect of folic acid and B vitamins on risk of cardiovascular events and total mortality among women at high risk for cardiovascular disease: a randomized trial. JAMA. 2008 May 7;299(17):2027-36.

58. Lonn E, Yusuf S, Arnold MJ, Sheridan P, Pogue J, Micks M, McQueen MJ, Probstfield J, Fodor G, Held C, Genest J Jr; Heart Outcomes Prevention Evaluation (HOPE) 2 Investigators. Homocysteine lowering with folic acid and B vitamins in vascular disease. N Engl J Med. 2006 Apr 13;354(15):1567-77. Epub 2006 Mar 12.

59. Saposnik G, Ray JG, Sheridan P, McQueen M, Lonn E; Heart Outcomes Prevention Evaluation 2 Investigators. Homocysteine-lowering therapy and stroke risk, severity, and disability: additional findings from the HOPE 2 trial. Stroke. 2009 Apr;40(4):1365-72. Epub 2009 Feb 19.

60. Lee M, Hong KS, Chang SC, Saver JL. Efficacy of homocysteine-lowering therapy with folic Acid in stroke prevention: a meta-analysis. Stroke. 2010 Jun;41(6):1205-12. Epub 2010 Apr 22.

62. Clarke R, Halsey J, Lewington S, Lonn E, Armitage J, Manson JE, B?naa KH, Spence JD, Nyg?rd O, Jamison R, Gaziano JM, Guarino P, Bennett D, Mir F, Peto R, Collins R; B-Vitamin Treatment Trialists' Collaboration. Effects of lowering homocysteine levels with B vitamins on cardiovascular disease, cancer, and cause-specific mortality: Meta-analysis of 8 randomized trials involving 37 485 individuals. Arch Intern Med. 2010 Oct 11;170(18):1622-31.

63. Martí-Carvajal AJ, Sol? I, Lathyris D, Karakitsiou DE, Simancas-Racines D. Homocysteine-lowering interventions for preventing cardiovascular events. Cochrane Database Syst Rev. 2013 Jan 31;1:CD006612.

64. Nourhashemi F, Gillette-Guyonnet S, Andrieu S, Ghisolfi A, Ousset PJ, Grandjean H, Grand A, Pous J, Vellas B, Albarede JL Alzheimer disease: protective factors. Am J Clin Nutr. 2000 Feb;71(2):643S-649S.

65. Selhub J, Bagley LC, Miller J, Rosenberg IH. B vitamins, homocysteine, and neurocognitive function in the elderly. Am J Clin Nutr. 2000 Feb;71(2):614S-620S.

66. McCaddon A, Davies G, Hudson P. Nutritionally independent B12 deficiency and Alzheimer disease. Arch Neurol. 2000 Apr;57(4):607-8.

67. Van Dam F, Van Gool WA. Hyperhomocysteinemia and Alzheimer's disease: A systematic review. Arch Gerontol Geriatr. 2009 May-Jun;48(3):425-30. Epub 2008 May 13. Review. (Abstract)

68. Rieder CR, Fricke D. Vitamin B(12) and folate in relation to the development of Alzheimer's disease. Neurology. 2001 Nov 13;57(9):1742-3.

69. Malouf R, Grimley Evans J. Folic acid with or without vitamin B12 for the prevention and treatment of healthy elderly and demented people. Cochrane Database Syst Rev. 2008 Oct 8;(4):CD004514.

70. Aisen PS, Schneider LS, Sano M, Diaz-Arrastia R, van Dyck CH, Weiner MF, Bottiglieri T, Jin S, Stokes KT, Thomas RG, Thal LJ; Alzheimer Disease Cooperative Study. High-dose B vitamin supplementation and cognitive decline in Alzheimer disease: a randomized controlled . JAMA. 2008 Oct 15;300(15):1774-83.

71. Appleby PN, Key TJ, Thorogood M, Burr ML, Mann J. Mortality in British vegetarians. Public Health Nutr. 2002 Feb;5(1):29-36. Abstract

72. Tangney CC, Aggarwal NT, Li H, Wilson RS, Decarli C, Evans DA, Morris MC. Vitamin B12, cognition, and brain MRI measures: A cross-sectional examination. Neurology. 2011 Sep 27;77(13):1276-82.

73. Douaud G, Refsum H, de Jager CA, Jacoby R, Nichols TE, Smith SM, Smith AD. Preventing Alzheimer\'s disease-related gray matter atrophy by B-vitamin treatment. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013 Jun 4;110(23):9523-8. doi: 10.1073/pnas.1301816110. Epub 2013 May 20.

 

Poprawiony: niedziela, 19 kwietnia 2015 17:06